از سوى ديگر ، بايد بررسى كرد كه وضع عمومى اجتماع اسلامى در چه مرحلهء هول‌انگيزى قرار گرفته بود كه گروه فراوانى از مردم مسلمان و كسانى كه ادعاى پيروى از پيامبر عاليقدر اسلام را مىنمودند در حالى كه هنوز بيش از پنجاه سال از وفات آن پيامبر بزرگ نگذشته بود ، در سرزمينى دور يكديگر گرد آيند و فرزند دختر همان پيامبر را با تمام خويشان و يارانش به قتل برسانند و خواهران و زنان آنان را به اسارت ببرند ؟ ! حكيمانه نيست اگر كسى تصور كند بذر اصلى اين پديدهء بزرگ و اين انقلاب عظيم تنها در مدت چند روز و يا حد اكثر چند ماه ( از ابتداى زمامدارى يزيد ) كاشته شد و به زودى هم رشد كرد و بارور گرديد ! هر فرد محققى براى جستجوى سببهاى اصلى اين واقعهء بىنظير و به دست آوردن هدفهاى عالى و مقدس حسين بن على عليه السّلام و اطلاع يافتن بر شرايط و موقعيت خاص اجتماع آن روز اسلامى ، به طور قطع بايد سالها به عقب برگردد و حوادث اجتماعى و سياسى را در آن سالها با صبر و حوصلهء خاصى مورد مطالعه قرار دهد . مىخواهيم عوامل و موجبات اين حادثه را ، از هنگام پديد آمدن اولين عامل آن تا روزى كه واقعه كربلا به وجود آمد ، مورد مطالعه قرار دهيم . هدف ما اين است كه با استفاده از شواهد زنده و غير قابل انكار ، اين حقيقت را اثبات كنيم كه وضع خاص اجتماع اسلامى هنگام قيام خونين حسين بن على عليه السّلام آن گونه بود كه اگر آن نهضت مقدس به وجود نمىآمد ، بيش از چند سال نمىگذشت كه ديگر نه از تاك نشان بود و نه از تاك نشان ، يعنى حكومتهاى گذشته شرايط را آن گونه ترتيب داده بودند كه اگر فرزند دختر پيغمبر آن فداكارى و از خودگذشتگى عجيب را - با يك نقشهء آسمانى و بهت‌انگيز - انجام نمىداد ، ديگر امروز نه تنها عملا از اسلام واقعى حتى نامى هم باقى نبود ، بلكه اساس خداپرستى و توحيد به طور كلى در برابر كفر و شرك و نفاق به سختى دچار شكست مىگرديد . طبيعى است كه ما براى روشن ساختن اين واقعيت ناچاريم به جستجو در تاريخ زندگى چندين سالهء اجتماع اسلامى و روش حكومت بسيارى از كسانى كه به نام دين زمام امور مسلمانان را در دست داشتند ، بپردازيم . اما فراموش نشود كه در اين راه تنها آن قسمت از حوادث تاريخى مورد استفاده ما قرار مىگيرد كه شرح آنها براى رسيدن به هدف اصلى كتاب ضرورى و حتمى است و از نقل قسمتهاى ديگر كه در دست يافتن به اين هدف اثرى ندارد ، خوددارى مىشود .